All-- ni ga da

All Right Ho-wa (hoh-WAH)

Alone-- U wa sa

Already-- ga yu la

Also-- nas quu

Always--Nigohilvi

Amen-- E me nv

And-- a le

Alone-- U Wa Sa

Agree-- DaDaHeTseLv

Angel-- DiKaNoWaDiDoHi

Anvil-- A so di ta lu gi s gi u li gi

Apple-- Sv ga ta

Apricot-- da ‘lo mi ge a dv dv ski

Apron-- A tse sa do

Arrow-- Di ga da tla dv

Arrowheads-- Di ga da tla dv tsu s go

Ash-- tsu ga no nv

Ashes-- Go s du

Asleep-- ga li ha

Ate -- a ga

Aunt-- E tlo gi (or) e lo gi

Ax-- Ga lu ya s di

Baby-- u s di ga (or) usti I

Bacon-- ha wi ya-u ka yo sv

Bad-- U ho i

Bag-- De ga lo di

Banana-- qua me na

Bat -- dla me ha

Ball-- A la ga lo di

Barrel-- Sv do ni

Basket-- Ts lu tsa

Bass-- U no ga

Batter-- a su ge di

Bay-- v da li (also lake or pond)

Beads-- A de la di ya tso di

Bean-- du ya

Bear-- Yo Nv

Beautiful-- U WoDuHi

Beaver-- do yi

Bed--- ga ni si

Bedroom-- a sv sti-ka nv su lv

Bee-- Wa du li si

Beech tree-- gu sv tlu gv I

Beef-- wa ka-ha wi ya

Before-- I gv yi di tlv

Behind-- o ni di tlv

Believe-- a quo hi yu

Believed-- a quo hi yu nv

Will believe-- da go hi yu ni

Bell-- ha lv ni

Below-- E la di tlv

Belt-- A da tlo s di

Bench-- Gas nv hi dv ga s gi lo

Beside-- U li di tlv

Between-- A ye li

Bible-- Go we li u ha ge dv

Big-- E qua

Bigger-- U ta ni di

Big spoon-- e qua di do di

Birch tree-- a ti sv gi tlu gv i

Bird-- Tsi s qua (or) Tsi s gwa

Birth-- U De Nv

Birthday-- U de ti yi s gv i

Black-- Gv ni ge i

Blackberry-- ka nu gal hi

Blackbird-- Gv na ge tsi s qua/rsisquilisda

Black racer-- a do gi ya s gi i na dv

Blackskunk-- di la gv na ge i

Blacksnake-- Ga le si

Blanket -- Tsu s qua nv ni

Blood-- Gi gv

Blouse-- A ge yv ga du i

U nu wo gi

Blue-- Sa go ni ge i

Bluebird-- Tsa Quo la da gi/tsi quo la de

Bluejay-- tsa yo ga

Boat-- Tsi yu

Bobcat-- Gv he

Book-- go we li

Bow and arrow-- ga li tsa di a le

di ga da tla dv

Box-- Ga ne sa i

Bow-- ga li tsa di

Boy-- A tsu tsa

Boys-- A ni tsu tsa

Branch-- U s di u wa ni ga lv

Branch (Stream) -- U s di ge yv qua

Brain-- nv tsi da

Brave-- Tsi Li Tsu Ya S Di

Bread-- Ga du

Bridge-- A sv tsi (or) a su tlv i

Broad ax-- dv na ga lu ya s di

Brother/Sister(his/her sibling of opposite sex) -- U do

Brothers-- a na da nv tli

Brown-- U Wo di ge i

Bucket -- ta lu gi s gi go yi

nu s di a ma

Building-- a ne s ge ha

Bullfrog -- ka nu nu

Butter-- go sa nv hi

Butterfly-- ka ma ma

Buzzard-- su li

Cabbage-- U s ge wi

Cake-- wa du li si (or) u ga na st a

Candle-- U ka na wi a tsv s do di

Candy-- Kal se tsi

Canoe-- tsi yu

Cap-- U gv tsa di a li s que ta wv

Car -- a tso du di

Cardinal-- do tsu wa

Castiron pot-- tsu la s gi

Cat -- we sa

Caterpillar-- s go yr a ne s gi lv s gi

Center-- a ye li

Central-- a ye li

Chair-- Ga s gi lo

Chapter-- a ya do lv i

Cherokee-- Tsa la gi

Cherokee Nation-- tsa la gi ti a ye li

Cherokee(place)-- Tsa la gi yi

Cherry-- Ta ya

Chestnut-- ti li

Chestnut tree-- ti li tllu gv i

Chickadee-- tsi gi li li

Chicken-- tsa ta ga

Chicken hawk-- ta wo di

Chief-- u gv wi yu hi

Child-- a yo tli

Children-- di ni yo li

Child of -- u we tsi (also egg)

Chimney-- a hu tsa wa la gv i

Chipmunk-- gi yu ga

Christ-- ga lo ne da

Christian-- tsu nel ti

Christmas-- U na de ti yi s gv I

Church-- di ge la wi sti

City-- ga du hvi

Clean-- U da nv ga lv da

Clock-- wa sti

Close-- as du di

Cloth-- a na yo

Clothing-- di ‘nu wo

Cloud-- U lo gi lv

Cloudy-- u lo gi la

Coat-- Ga sa le na

Coffee-- Go we (or) Ka wi

Coffee pot-- ka wi a do di tsu la s gi

Cold-- U yv tla

Colt-- A gi na so qui li

Come-- e he na

Come in- gi yv ha

Conch shell -- e la qua a ma e qua hi e hi

Container-- a tli s do di

Cook(N)-- a da s da yv hv s gi

Cook(V)-- a da s da yv hv

Cooking pot -- tsu la s gi

Cooking stove-- a da s da ya di ga ka hv i

Copperhead -- Wo di gi a s go li

Corn-- Se lu

Corn beater-- ka no na

Corn bread-- sa lu ga du

Corner-- U nv si yv i

Cousin--Gusdi

County-- sqa du gi

Cove-- u ge da li yv i

Cow-- Wa ga

Crawfish-- Tsi s dv na

Cream-- as ta tlv da

Creek-- ni la dv na

Cricket-- Ta la du

Crow-- Go gv (or) Ko ga

Cry -- A tlo ya S di

Cucumber-- Ga ga ma

Cup-- Ga nu hi lo di

Daughter-- U we tsi A ge ya

Day-- i ga

Days-- du do da qui sv

Monday-- do da quo nv hi

Tuesday-- ta li ne i ga

Wednesday-- tso i ne i ga

Thursday-- u gi ne i ga

Friday-- tsu na gi lo s ti

Saturday-- do da qui de na

Sunday-- do da qua a gv i

Daylight-- U gi tsi ha

Death-- A Yo hu hi S di

Deep-- Ha wi ni

Deer-- A hwi (a?-HWEE)

Devil-- A s gi na

Did you know?-- hi ga ta ka tsu

Dime-- s go i ya da nv te di

Dirt -- Ga Da

Doctor (healer, traditional)-- di da nv wi s gi

Doctor-(Medical)--aganakti

Dog-- gi li

Dogwood-- Ka nv si ta

Door-- as du di

Doorway-- ga lo hi s di

Dough(corn)-- a su ge da se lu

Dough(flour) -- a su ge da u lo le s da

Dove-- gu le di s go ni hi

Down-- e la di

Dress-- a sa no

Dresser-- di se hi sti

Dry-- u ka yo di

Duck-- ga wa nv (or) ka wo nu

Duckling-- Ka wo nu a ni dv

Dusky horned owl-- tsu li e na

Eagle-- U wo ha li (oo-WOH-hah-LEE)

Eagles-- A wo ha li (ah-WOH-hah-LEE)

Ear -- Ga le

Earth-- e lo hi no

East-- ka lv gv i

Eat -- hi ga

Eel -- dv de gi

Egg-- u we tsi ( also child of)

Elephant-- ka ma ma

Elm tree-- da wa tsi la tlu gv i

Emigrants-- U ni lu tsv (also Returns)

Empty vessel-- a tsi s do di

Enemy-- tso tsi da na wa

Eye-- a ga do li

Eyes-- di ga di li

Face-- U ka dv i

Fast-- g tsa nu la

Fat -- u li tso hi dv

Father-- A do da

Feather-- u gi da li

Field-- tso ge si

Fireplace-- go dv di a hu tsa wo la dv

First-- a gv yi yi

Fish-- a tsa di (a-cha?-dee)

Fishing-- a sy v s gi

Flour-- u tsa le s da

Flower-- hu tsi lv ha

Flowing -- e gv i

Fly-- dv ga

Flying-squirrel-- de wa

Fog(FAR)-- tsu gv ha dv

Food-- al sta yvn ti

Forest-- a do hi

Forever-- a do hi

Fork-- yv gi

Fox-- tsu la

Friend-- o gi na ni li

Friends-- tso ga li i

Frog-- wa lo si

Frost-- U ya dv ha

Fruit-- u da ta nv a gi sdi

Frying pan-- a ha wi ya gv na wa do di

Gap(MTN)-- u yv la dv dv i

Garden-- a wi sv di yi

Geese-- sa sa uni go di

Ghost-- Tsgili *

Girl -- a ge yu tsa

Glass-- u ne s da la

Glove-- ski li ye su lo

Goat-- tsu s qua ne gi dv

God-- E do da

God-- u-ne-la-nv-hi *

Going-- Ge ga

Was going-- ge gvi

Will be going-- ge ges ti

Gold-- da lo ni ge i

Good-- Osda

Goose-- sa sa

Go out-- do yi

Go to work-- un te lv nv di

Gosling -- sa sa a dv

Grapes-- qua lu si

Grass-- ga nu lv hi

Grasshopper-- do la tsu ga

Gravy-- u ga ma

Great Spirit-- a da nv do

Green-- a tse hi

Grey-- usgolvsa gvnige*

Gritter-- a su go sdi se lutsu wa ni ge i

Groundhog-- a ga na

Group-- u da tli gi

Grown person-- u dv na

Grown plant-- U dv sv

Groups-- du na da tli gi

Guinea-- gu que di ga na sa i

Hammer-- gv ni li da s da

Handsaw-- u s di a ga na do gi

Happy-- a li he li ga

He is happy--Aliheliga

Is he happy?--Aliheligask?

They are happy-- Analiheliga

Are they happy?-- Analiheligask?

Hat-- a li s que ta wo gi

Hawk-- Ts wo di

Hay-- ka ne s ga

Hazelnut-- a yu gi dv

Head-- a s go li

Hear-- ga dv gi dv

I hear-- ga tv gi

I heard-- ak dv ga nv

will hear-- ga ga dv ga ni

Heat-- u di le ga

Heaven-- ga lv la di

Hello-- si yu

Hello-- Osiyo

Hens-- tsa ta ga a gi si

Heron-- K na s go wa (or) tsi ga wa yi

Hickory nut-- so hi

Hickory-nut soup-- qa na tsi

Hickory tree-- wa ne i tlu gv i

Highway-- e qua nv no hi

Hit it-- gv ni ga

will hit it-- dv gv ni la

Hoe-- ga lo go di

Hog-- si qua

Holly-- u s da s di

Home-- a que nv sv i (or) o we nv sv)

Hoot owl-- u gu gu hi

Horse-- so qui li

Hot -- u di la ga

House-- a da ne lv (or) gal tso de

How many?-- Hala (kala)*

Hummingbird-- wa le lu

Hungry (I am) a gi yo si

Hurry-- u tli s da

Husband-- u ye hi

Ice-- u ne s da la

Ice cream-- u ne s da la di s

ta nv hi u nv di

Icicle-- u ne s da la u ne sa dv i

I know-- tsi ga ta ha

Inch-- e ya si ta dv hi

Indian-- yv wi ya hi

Indian-- a ni yv wi ya hi

Indian paint-- wo di

Inside-- ha wi ni

Island-- a ma ye li

Itch-- u ni tsi la

Jehovah-- yi ho wa

Jesus-- tsi sa

Jug -- ga de gu gu

Jump-- ha da na wi dv

Kettle-- ka wi a di di tsu la s gi

Key-- a s du i s di

Kill-- tsi lu ga

Kinfolk-- yo hvs tia na dv ni

Kingfisher-- tsa tlo hi

Kitchen-- a da sta ti

Knife-- ye la s di

Lake-- v da li

Lamp-- a tsv s di go i

Last-- oni

Lawn-- oni

Leaf-- u ga lo gv (also Tea)

Lazy-- ga na li

Learn-- ga do le qua

Leg -- ga ga lo i

Legs-- di ga ga lo i

Light-- A Tso S Dv

Like-- gi ni tlo yi

Lion-- tv da tsi

Little-- Usti

Little people-- yv wi tsu na s ti ga

Lives-- e ha

Log -- tsu lv da ge wi

Log cabin-- tsu lv da ge wi a ne s gv di

Long-- ga nv hi dv

Love-- tsi lv quo di {or} tsi ge yu i

Man-- A S Ga Yv

Mask-- a gv du lo

Match-- a tsu s di

Mattress-- a tse s do

Me-- a ya

Meadowlark-- na qui si

Meat-- ha wi ya

Medicine-- Nv Wa Ti

Medicine Man-- Di da nv wi s gi

Men-- a ni s ga ya

Metal-- ta lu gi s gi

Milk-- u nv di

Minister-- a la tsi do lo s gi

Minnow -- u s di a tsa di

Minnows-- tsu na s di a tsa di

Moccasin-- u tsu wo di

Mole-- ti ne qua

Money-- a de la

Month-- i ya nv da

January-- Unolvtani (cold wind moon)*

February-- Kagali (Bony Moon)*

March-- Unolahi (Windy Moon)*

April-- Kawoni (Flower Month)*

Moon-- u do sv no e hi

Morning-- su na le i

Mosquito-- do sa u dv na

Mother-- e tsi

Mountain-- u nv da tlv i

Mountains-- du nv da tlv i

Mouse-- ta la s ge wi

Mouth-- a ho li

Mudhen-- do ga gwa ni

Mulberry-- gu wa

Mushroom-- u lo que

Muskrat-- sa la qui s gi

My firend-- o gi na li i

Nail-- yv gi

Needle-- ga ye wi s do di yv gi

Negro-- Gv na ge i

Nephew-- v gi wi na

New-- a tse hi

Newspaper-- di ga le yv ta nv hi go we li

Nickel (coin)-- hi s gi i ya da nv te di

Night-- sv no yi

Nighthawk-- a sv no yi

Nine-- so ne la

No-- Tla no

No good-- o yo i

No thank you-- tla no

None-- ka ni gi dv

Noon-- I ga

North-- tsu yv tlv i

Nose-- ga yv tlv i

Now-- no quo

Numbers-- di se s di

one -- sa quo (or) sa qui i

two-- ta li

3-- tso i

4-- nv gi

5-- hi s gi

6-- su da li

7-- ga li qou go (or) gal quo gi

8-- tsa ne la

9-- so ne la

10-- s go hi

11-- sadui

12-- talidui

13-- tsogadui

14-- nigadui

15-- sgigadui

16-- daladu

17-- galauadu

18-- neladu

19-- soneladu

20-- tal'sgohi

30-- tso'sgohi

40-- nvg'sgohi

50-- hi'sgohi

60-- sudal'sgohi

70-- gal'quasgohi

80-- nel'sgohi

90-- sonel'sgohi

100 -- s go di twu qui

200-- talisqua

300-- tsoisqua

400-- nvgisqua

500-- hisgisqua

600-- sudalisqua

700-- galquogisqua

800-- tsunelasqua

900-- sonelasqua

1000-- sa quo i ya ga yv li

Nuthatch-- tsu li e na

Okay--ho wa

Old-- a ga yv li

One feather-- sa quo u gi da li

Onion-- sv gi

Open-- a s du i dv

Orange-- a da lo ni ge*

Outside -- do ye hi

Overalls-- u tse sa di a su io

Overcoat-- u dv na ga sa le na

Owl-- u gu gu

Ox-- ga na li (also Steer and Lazy)

Paid-- a gu yo dv

Paint-- a si wi s ti

Pair-- tsu tso da li

Panther-- tlv da tsi

Paper-- go we li

Parrott-- tsi s qua ga wo ni s gi

Partidge-- gu que

Passageway-- ga ne nu tlv i

Passion flower-- u wa ga

Path-- u s di nv no hi u lo hi s di

Pay-- a gu yv di

Peace-- do hi yi

Peace on earth-- e lo hi no

do hi yi ge se s ti

Peach-- qua nv

Peacock-- gv na tau qua to tli

Pear-- di go dv di

Pencil-- di go we lo di

Persimmon-- sa li

Pheasant-- dv di s di

Phone-- di li ho he di

Pie-- ge li sgi

Pigeon-- wo hi

Pillow-- a gu s do

Pine-- no tsi

Pineapple-- no tsi i yu s di sv ga ta

Pine cone-- u s gu ta nv hi no tsi

Pink-- gi ga ge usdi (little red)*

Pitcher-- u we se di

Place-- ha na ni

Place to

lie down-- a ni si di

Plates-- di te li do (or) A se li do

Play-- da ne lo hv s ga

Plow-- ga da lu go di

Plum-- qua nu na s di

Poplar-- tsi yu

Pony-- u s di a so qui li

Pork-- si qua ha wi ya

Pond-- v da li

Potato-- nu nv

Prairie chicken-- tsa ta ga i go di e hi

Pray-- a da do lis do ti

Preach-- al tsa do ti

Preacher-- a la tsi do ho s gi

Pumpkin-- i ya

Purple-- gi ge sdi*

Purple martin-- dlu dlu

Quail-- gu que

Qualla-- qua lv yi

Quiet-- e lo we hi

Quilt-- ye ga li

Quilts-- di ye ga li

Quit-- tsi yo hi s da

Quite-- e la ne i

Rabbit-- tsi s du

Raccoon-- gv li

Raining-- a s ga ga (ah-sga-YAH)

Rainbow-- tsi s de tsi

Rat-- tsi s de tsi

Rattle-- ga na tse di

Rattlesnake-- u tso na ti

Raven-- Go la nv

Read-- hi go li ya

Red-- gi ga ge i

Redbird-- do tsu wa

Return-- hu lu tsa

Returns-- u ni lu tsv (Also Emigrants)

Rice-- go no he nv

River-- e quo ni ge yv i

Ring-- a li ye su s ta wo

Road-- nv no hi

Robin-- Tsi S quo quo

Rock-- nv ya

Rooster-- tsi ta ga A chv ya

Rough-- u da tsa dv di

Run-- ti s qua lv di

Salt-- a ma

Sassafrass-- ka na s da tsi

Saw-- ga na do gi

(I) Saw-- a gi go hv

School-- di do le qua s di

Screech Owl-- wa hu hu

See-- tsi go wa ti ha

(I) See-- tsi go ti

Sew-- ga ye wi s di

Sheep-- u no de na

Sheet-- u ta no hi

Shell-- u ya s ga

Shirt-- a s ga yv u nu wo hi

Shoe-- a la su lo

Shoes-- ki la su lo

Short-- s qua la hi

Sick-- u tlv ga

Silver-- a de lv u ne ga

Sister-- U Lv

Sister-- a de lv

Skirt-- a sa no

Sky-- ga lv lo i

Sleep-- ga tli ha

Slow-- u ska no la

Small-- u sti

Smile-- U Ge Tsa S gv

Snail-- e la qua

Snake-- i na dv

Snow-- u nu tsi

It is Snowing- go ti

Snowbird-- du di

Sock-- a li ho

Socks-- di li yo

Socco-- sa quo

Soldiers-- a ni yo wi s gi

Someone-- gi lo sa quo hi

Son(of another)-- u we tsi dv hi

Son-- U we tsi

Soup-- u ga ma

South-- tsu ga na wv i

Sparrow-- Tsi S Qua ya

Speckled-- u nv tsa dv

Spicewood-- no da tsi

Spoon-- di do di

Spring(of water)-- ga nu go gv a ma

Squirrel-- sa lo li

Star-- no tlv si

Steer-- ga na li ( lazy or ox)

Stool-- a li s dv tsu s di ga s gi lo

Stop-- ha le wi sta

Story-- Kanogesdi*

Stove-- a da s da di ga ka hv i

Strawberry-- a nv

Street-- ga la nv da

Sugar-- ga li se tsi (or) kal se tsi

Sun-- i ga e hi nv do

Sun is shining-- a ga li

Sunshine-- a ga li ha

Swan-- sa sa

Sweet-- U ga na S dv (also Cake)

Table-- a li s da yv di ga s gi lo

Tail-- ga do ga

Tails-- di ga do ga

Tales-- ka no he lv v s gi

Talk-- hi wo ni hi

I will talk-- da tsi wo ni si

I talked-- qi wo ni sv

Talking-- tsi wo ni

Tall-- ga lv la di i ga di

Tea-- u ga lo gv

Teacher-- di de yo ho s gi

Tears{rips}-- hi tsa ga lv

Tears{cry}-- tsu ga sa wo dv

Teeth-- di go yv ga

Tepee{cloth}-- a na wo a da ne lv

Teepee{skin}-- Ga ne ga a da ne lv

Thank you--Wadv or Wado*

That-- na

That is-- na a

Then-- na hi yui

There-- na hna

Thick-- u ha ge dv

This-- hi ya

Think-- ge li

I will think-- ga lis ges ti

Thistle-- tsi tsi

I thought-- ge lis gv

Tiny-- usti

Tobacco-- tso lv

Today-- go hi i ga

Tomahawk-- ga lu ya s di

Tomato-- u na gu hi s di

Tomatoes-- u ni na gu hi s di

Tomorrow-- su na le i

Tonight-- go hi u sv hi

Tooth-- ka yu ga

Trail-- u s di nv no hi

Tree-- tlu gv i

Trees-- de tlu gv

Tribe-- A ni la S da lv

Trousers-- a su lo

True-- A do hi yu

Try-- ha nel ta

Turkey-- gv na

Tufted-titmouse-- u tsu gi

Turnip-- da qua sa nv

Twin-- di ga tla wa

Twins-- di ni tla wa

Uncle-- e du tsi

Under-- a wi ni tsa

Understand-- tla i go li ga (I don't)

didn't understand-- tla ya quol tsi i

won't Understand-- tla i ge go li ga

Up-- ga lv la di

Valley-- ge da li yv i

Vein-- u lo i s di gi gv

Very-- U do hi yu

Walk-- A i Su

Walnut-- sa di

I Want-- a qya du li

I wanted-- a qua du lis gv

War-- da na wa

Warm-- u ga na wa

Water-- a ma

Weasel-- tsi s ga tsi da lo ni

Weeds-- ga nu lv hi

Welcome-- tsi lu gi

West-- wu de li gv i

What-- ga do

What are you called?--Gado detsadoa?*

What is he called?-- Gado degadoa?*

Wheat-- u tsa le s di

Where-- Ha tlv

When-- hi la yu i

Which-- Gadousdi

Which color is it?--Gadousdi asuwita? *

Whippoorwill-- wa gu li

White-- u ne ga

Who-- ga ga

Who is that?--Gaga na?

Why-- Do hv

Wife-- U S Da yv hu S gi

{or} a tsi ye hi--

Wild-- ge ya ta hi

Wildcat-- gv he

Wind-- u no le

Window-- tso la ni

Window-- tso la ni

Witch-- s gi li

Wolf-- WaYa (wah-YAH)

Woman-- A Ga yv

Wood-- a da

Woodpecker-- ta la la

Word-- ka ne i s di

Words-- di ka ne i s di

World-- e lo hi

Wren-- tsi tsi (or) a li ta ma

Write-- ho we lv ga

Yard-- o ni

Yellow-- do lo ni ge i

Yellow Mockingbird-- hu hu

Yes-- v v

Yesterday-- u tlv hi

Young-- a da hi

Phrases....

Be Healthy!-- Tohiya! *

*Till next we meet--Donadagohvi (there is no word that I can find for goodbye)

Thank you-- Wado or Wadv*

You write--ho we lv ga

I am happy--a-ya ga-li-E-li-ga

I want--a qua du li

I will see him or her--da tsi go i

I saw--a gi go hv

I see--tsi go ti

It is cold today--u-yv-dla' go-hi-i-ga

Walk in Peace--AiSv Nv wa do hi ya do

WE ARE ALL RELATED-- Ahwen'sa Unaliyi **

Wadv to my friends who have assisted me:

             MomFeathr                   Charlie wdwlf

             Yona Gadoga                Forestrunr

             Interloch

            and all the others who have helped me over the years to fulfill this dream of mine.

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z